Chambord

Chambord to miejscowość w departamencie Loir-et-Cher w regionie Centre, zamieszkuje ją tylko 185 stałych mieszkańców. Jest ona znana przede wszystkim z zamku i otaczającego go parku.
Chateau de Chambord jest największym ze wszystkich zamków w Dolinie Loary. Zbudowany w stylu wczesnego renesansu, uchodzi za najwspanialszą - po Wersalu - rezydencję w kraju. Położony jest nad małą rzeczką Cosson, której bieg został zmieniony podczas budowy zamku. Wcześniej na miejscu zamku stał zameczek myśliwski, ponieważ zalesione tereny wokół Chambord dostarczały hrabiom de Blois licznej zwierzyny. Z ich rąk posiadłość wykupił Ludwik Orleański, brat króla Karola VI. Wnuk Ludwika, także Ludwik, który w poczcie królów Francji figuruje jako XII-ty, przyłączył Chambord do francuskiej Korony. Z kolei jego następca, Franciszek I, zresztą zapalony myśliwy, postanawia zbudować dla siebie nową rezydencję. W 1518 r. dawny zameczek hrabiów de Blois został zburzony i już w rok później rozpoczęto budowę obecnego pałacu. W budowie uczestniczyło 1800 robotników, nie licząc oczywiście tych, którzy pracowali przy przebudowach. Budowla, a także odbywające się w niej uroczystości zrobiły wrażenie na gościu Franciszka I, królu Hiszpanii Karolu V. W roku 1522 r. zamek jest miejscem podpisania traktatu z trzema książętami niemieckimi, na mocy którego do Francji włączono trzy biskupstwa lotaryńskie: Metz, Toul i Verdun. W pierwszej połowie XVII w. Chambord wraz z całym hrabstwem Blois należało do Gastona d'Orleans, brata króla Luwika XIII. Jego starania uratowały ten piękny zamek od upadku i ruiny, a po śmierci Ludwika posiadłość wróciła do Korony. Ludwik XIV, czyli słynny Król-Słońce, przebywał w Chambord kilkakrotnie aż zdecydował się przenieść dwór do swojej nowej rezydencji, Wersalu. W tej posiadłości francuski mistrz teatru, Moliere, napisał dwie komedie - Pourceaugnac (1669) i Mieszczanin Szlachcicem (1670), a następnie wystawiał je na zamkowej scenie badając reakcje króla i jego otoczenia. W latach 1724-1733 w Chambord przebywał polski król-wygnaniec, Stanisław Leszczyński. Był on teściem francuskiego władcy, Ludwika XV. W okolicy Polaka nazywano podobno "dobrym królem Stanisławem", jednak Leszczyński nie czuł się w rezydencji zbyt dobrze - olbrzymie pomieszczenia były trudne do ogrzania, a wyziewy z fosy zatruwały powietrze. Król kazał więc fosę zasypać. Kolejnym mieszkańcem zamku był marszałek saski, Maurycy - jak na ironię, był on naturalnym synem Augusta II Sasa, największego wroga Stanisława Leszczyńskiego. Delikatnie mówiąc Maurycy nie był dobrym gospodarzem - jego Wołosi i Tatarzy ujeżdżali w zamku dzikie, ukraińskie konie, a ludzie byli wieszani za najdrobniejsze przewinienie. W 1750 r., po śmierci Maurycego, zamek na powrót trafia w ręce królewskie. W czasie Wielkiej Rewolucji Francuskiej Chambord uratował pewien architekt, który celowo zawyżył koszty rozbórki zamku w swoim sparwozdaniu dla Konwentu Narodowego. W 1793 r. odbyła się wyprzedaż zamkowych mebli, luster i boazerii. Podczas epoki napoleońskiej cesarz Francuzów obdarza posiadłością szefa sztabu swojej armii, Berthiera księcia de Wagram, który jednak nie jest zbyt zachwycony podarunkiem. Zamek powoli niszczeje do momentu gdy wykupuje go Henryk Burboński, książę de Bordeaux. Mimo starań o francuską koronę jego bezkompromisowa postawa stała się przeszkodą nie do pokonania, a hrabia de Chambord musiał udać się na wyganie. Co ciekawe, Henryk owiedził swoje włości tylko raz, w 1871 r., ale interesował się zamkiem i opłacał kosztowne prace konserwatorskie i remontowe. W 1932 r. spadkobiercy hrabiego sprzedali zamek, który obecnie jest własnością państwa.
Same rozmiary zamku wywierają na odwiedzających spore wrażenie. Założony jest na planie prostokąta o wymiarach 156 x 117 m, na narożnikach wybudowano cylindryczne wieże. Charakterystyczna dla bryły budowli jest oszczędna dekoracja w dolnej części budynku, i bogata, wręcz bizantyjska zabudowa górnych partii Chambord. Zamek mieści w sobie 440 pomieszczeń, 365 kominków, 14 dużych i 70 mniejszych klatek schodowych. Przylegający do jednej ze ścian donżon to duża, prostokątna wieża, właściwie takiej wielkości, że mogłaby sama stanowić zamek. Jest on najstarszą częścią budowli. Historycy sztuki zastanawiają się, czy projekt donżonu nie był inspirowany przez samego Leonada daVinci, ale pewne jest to, iż makietę budynku stworzył Włoch Boccardor (Domenico da Cortona), a wykonali go Jacques i Denis Sourdeau oraz Pierre Trunqueau. Wieżę obiegają dwupiętrowe galerie podtrzymywane przez arkady. Słynna klatka schodowa w kształcie podwójnej helisy mieści się w centrum budynku na skrzyżowaniu czterech sal. Zwieńczona jest 32-metrową latarnią, a zakończona lilią - kwiatem - symbolem francuskich królów. Schody to niezwykłe rozwiązanie architektoniczne - wchodzący lub schodzący na dwóch różnych "traktach" mogą spotkać się dopiero na górze (na tarasie) lub na parterze. Dzięki tarasom takim jak na zamku w Chambord damy mogły oglądać polowania i dopingować swoich ukochanych mężów nie wychodząc poza teren zamku. Natomiast odwiedzający zamek turyści mają możliwość podziwiania architektonicznych detali na dachu Chambord. Należy zwrócić uwagę na często powtarzającą się w ornamentyce literę F, inicjał Franciszka I. Wracając do tematu donżonu, jest on uzupełniony dwoma skrzydłami - północno-wschodnim mieszczącym apartamenty królewskie, oraz północno-zachodnim z kaplicą. Podczas zwiedzania należy zwrócić uwagę na Salę Słońc (obraz Uznanie księcia d'Anjou za króla Hiszpanii pędzla Francois Gerarda oraz XVI-wieczna tkanina artystyczna Wybranie Abrahama pochodząca z Brukseli), Salę Myśliwską (tkaniny Historia polowań króla Franciszka, wykonane przez Manufakturę Paryską w XVI w.). Na pierwszym piętrze wieży usytuowanej w północnej części zamku znajduje się Apartament Franciszka I. W sypialni znajduje się popiersie Franciszka, które jest kopią tego znajdującego się w Luwrze. £oże i ściany osłonięte są przez XVI-wieczny włoski aksamit. W królewskim gabinecie na łukowym sklepieniu znajduje się królewskie F i jego symbol - salamandra. Ostatnią osobą, która zamieszkiwała tę komnatę, była królowa Maria Leszczyńska. Na pierwszym piętrze znajduje się kolejno apartament królowej (zajęty przez żony Ludwika XIV: Maria Teresa Austriaczka i Madame de Maintenon. Pięć artystycznych tkanin powieszonych na ścianach przedstawia Historię Konstantyna. Także one zostały wykonane na podstawie kartonów Rubensa przez Manufakturę Paryską na polecenie Ludwika XIII. Następnie zwiedza się apartament króla - jego mieszkańcami byli Ludwik XIV, Stanisław Leszczyński i marszałek saski Maurycy. Należy tam zwrócić uwagę na marmurowe kominki (jeden z czerwonego kamienia), portrety postaci historycznych, część z nich przywieziona została przez księżną de Berry, matkę hrabiego de Chambord. Na tym piętrze warto zobaczyć także pokój Aux Lauries Roses (oleandrów), znajdują się tam portrety pochodzące z królewskich kolekcji a także łoże "a la polonaise". Dawny apartament Delfina (syna Ludwika XIV) obecnie przeznaczony jest na wystawę pamiątek po hrabim de Chambord, m.in. zespół miniaturowych armat i żołnierzy (zabawki Delfina) oraz drewniane łoże - podarunek dla hrabiego, z którego nigdy nie skorzystał. Na drugim piętrze znajduje się aneks paryskiego Muzeum £owiectwa i Natury ufundowanego przez Jacqueline i Francois Sommerów, z kolekcją trofeów, broni, a także dzieł sztuki związanych z myślistwem. Szczególną rolę odgrywają tam XVI-wieczne tkaniny artystyczne "Historia Diany" i XVII-wieczne "Polowanie na lwa". Obecnie tereny polowań królewskich to obecnie £owiecki Park Narodowy, obejmujący 5500 ha, otoczony najdłuższym we Francji murem o długości 32 km.
Zwiedzanie zamku trwa ok. 1,5 h. Wstęp od 9.00-19.30. Ceny biletów: 9,5 euro, gupa powyżej 20 osób: 6 euro. Do zamku nie wolno wchodzić z plecakami i większymi torbami, należy je zostawić w autokarze.